VYC logo VYC TRAVEL
Banner Default

NGHỀ ĂN ONG CỦA NGƯỜI GIỮ RỪNG U MINH

U Minh Hạ được biết đến là vùng đất gắn liền với nhiều huyền thoại từ thuở khai hoang lập ấp. Đặc biệt, giữa U Minh Hạ mênh mông với những cánh rừng tràm nguyên sinh vẫn còn giữ lại “vị ngọt” chính gốc của đất phương Nam thông qua nghề “ăn ong” độc đáo, được truyền từ bao thế hệ nay.

>>> Đọc thêm: Truyền Thuyết Đầm Thị Tường Ở Cà Mau 

Theo Giám đốc Vườn Quốc gia U Minh Hạ, toàn vườn quốc gia có đến 25.000ha vùng đệm, 8.257ha là diện tích của vườn nằm trên địa bàn các xã Khánh Lâm, Khánh An thuộc huyện U Minh và các xã Khánh Bình Tây Bắc, Trần Hợi thuộc huyện Trần Văn Thời.

Hệ sinh thái rừng tràm cả nước duy nhất chỉ còn lại tại Cà Mau với khoảng 3.000ha là chưa bị con người tác động. Nơi đây cứ mỗi khi hoa tràm kheo sắc là bắt đầu mùa “kiếm cơm” của những người dân làm nghề gác kèo ong. Ở vùng rừng U Minh Hạ, nói đến nghề gác kèo ong, gia đình ông Trần Văn Nhì khá nổi tiếng, bởi hơn 40 năm trong nghề, ông vẫn giữ được nguyên hồn cốt của nghề “ăn ong” từ xưa đến nay.

 
 

Những tổ ong to khổng lồ, chi chít nào là ong thợ, ong đực và cả mật ong ngọt ngào nữa
 
Ông Út Nhì kể khi còn nhỏ xíu, thấy cha đi gác kèo, ông đã mê nhưng không được đi cùng. Nhiều lần, ông cùng đám bạn phải lén theo chân người lớn để học nghề. Rồi cũng tay cây, tay dao, ông cùng các bạn vào những đám sậy gần nhà gác kèo. “Ong thời đó nhiều vô kể, người lớn gác 10 cây kèo ăn 9 cây. Nhưng với tài học lóm, đám trẻ tụi tui gác hơn chục cây kèo chỉ có một ổ ong nhỏ xíu. Lần đầu “ăn ong”, mỗi đứa bị ong đốt hơn chục mũi” - ông Út Nhì nhớ lại.
 

Nghề "ăn ong" lắm công phu, lúc đầu còn bị ong đốt cho sưng cả mặt, cả người 
 
Mãi đến năm 12 tuổi, ông Út Nhì mới được ba cho theo học nghề. Theo thời gian, ông được truyền dạy từ cách quan sát, chọn điểm làm kèo cho đến cách làm kèo. Đam mê, chăm chút học nghề nhưng cũng mất khoảng 10 năm sau ông mới được xem là thợ “ăn ong” chuyên nghiệp.

>>> Đọc thêm: Top 5 Đặc Sản Cà Mau Đậm Tình Miền Tây

 
Cây tràm U Minh Hạ nhiều năm nay chưa đem đến ấm no cho người dân. Mùa khô là thời điểm thích hợp nhất đối với những người chuyên đi gác kèo lấy mật ong ở miệt rừng U Minh. Song khi được hỏi về lịch sử nghề “ăn ong”, chú Út Nhì lắc đầu nguây nguẩy. Từ nhỏ, chú Út đã theo cha, chú vào rừng lấy mật ong tràm. Trong hành trình mưu sinh ấy, con chữ bị đánh rơi dưới bìa rừng. Nhưng bù lại, cái nghề gác kèo ong thì ngày càng thạo.
 
Trong hành trình mưu sinh ấy, con chữ bị đánh rơi dưới bìa rừng, bù lại, cái nghề gác kèo ong thì ngày càng thạo
 
Mùa vụ gác kèo ong phụ thuộc vào mùa hoa tràm trổ bông nhiều, thuận nhất là mùa khô, từ giữa tháng chín đến tháng 3 năm sau. Trong khi đó, mùa nước từ tháng năm đến tháng tám âm lịch, bông tràm không nhiều bằng mùa hạn. Bởi vậy, sản lượng ong cho mật vào mùa hạn thường cao gần gấp hai lần so với mùa nước. “Với 260 kèo ong, bình quân mỗi năm gia đình tôi thu từ 400 đến 500 lít mật”, anh Chơn chia sẻ.
 
Mùa vụ gác kèo ong phụ thuộc vào mùa hoa tràm trổ bông nhiều, thường là mùa khô

Ở miệt rừng xã Nguyễn Phích có khá nhiều hộ cùng nghề như gia đình của chú Út Nhì. Tính luôn gia đình chú Út Nhì, trong hợp tác xã hiện có 40 xã viên, gác hơn 7.200 kèo ong trong khu rừng rộng 520ha. Nhờ có diện tích rừng nằm trong Khu dự trữ sinh quyển Mũi Cà Mau cho nên các hộ xã viên của hợp tác xã được Ban quản lý Khu dự trữ sinh quyển hỗ trợ vốn, tập huấn kỹ thuật, được trang bị dụng cụ bảo hộ cần thiết.
 
Khu dự trữ sinh quyển Mũi Cà Mau
 
Chú Út Nhì tiết lộ, ong vùng này hút nhụy hoa tràm, cho nên mật có màu hơi đỏ. Trong khi đó, ở khu rừng nguyên sinh Vườn quốc gia U Minh Hạ, do ong hút nhụy hoa của nhiều loại cây hỗn tạp cho nên mầu mật vàng óng. Nơi nào trồng nhiều cây keo lai, mật ong cũng có màu đỏ nhẹ nhưng để lâu ngày sẽ có màu sậm hơn.

>>> Đọc thêm: Cá Lóc Nướng Trui - Đặc Sản Dân Dã Miền Tây

“Dù mùa nào đi nữa thì mật ong rừng U Minh vẫn nguyên chất, bảo đảm chất lượng tốt. Đó cũng là lý do “Mật ong U Minh hạ” được Cục Sở hữu Trí tuệ cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu tập thể vào năm 2011”, Chú Út Nhì giải thích.

 

Mật ong tràm rừng U Minh nổi tiếng với chất lượng đặc biệt
 
Nghề gác kèo ong chủ yếu nhờ vào năng khiếu, kinh nghiệm của từng người đi ăn ong, ví như cách chọn loại cây để làm kèo, địa điểm để gác kèo…. Song, phải bảo đảm được nguyên tắc “một phần nắng, hai phần mát”. Cụ thể, phải chọn nơi gác kèo có trảng sậy, cả nắng sáng và nắng chiều đều rọi được vào một phần của kèo ong.

Khi thu hoạch ong rừng, dân phong ngạn không bao giờ cắt hết tàng ong trên kèo ong mà lúc nào cũng chừa lại một góc tàng ong để con ong không bỏ tổ. Đó cũng được coi là một cách làm “có hậu”, giống như sống ở đời, phải có trước có sau. 

 

Chú Út Nhì chia sẻ kinh nghiệm trong nghề "ăn ong"

 
Vùng Tây Nam Bộ có 2 mùa nắng và mưa. Vào mùa ăn ong từ tháng 12 đến tháng 6, theo thợ gác kèo ong ngồi ghe chạy sâu vào rừng tràm, bạn sẽ nhìn thấy những tổ ong ẩn hiện giữa các tầng lau sậy và cây tràm chằng chịt. Sau khi dùng bùi nhùi un khói, bầy ong bị ngạt khói lập tức bay vút lên, để lộ ra tổ ong với tàng mật căng mọng.
 

Những tổ ong ẩn hiện giữa các tầng lau sậy và cây tràm chằng chịt

Thợ gác kèo ong nhanh tay cắt lấy tàng mật, hứng vào thùng rồi tất cả “rút quân” nhanh để tránh bị ong phản kèo. Ra tới bìa rừng, bạn có thể ngồi nhấm nháp một miếng ong non trắng sữa chấm với mật ong vàng tươi, óng ánh như mứt cam. Vị ngọt béo đê mê tan nơi đầu lưỡi sẽ là những trải nghiệm thú vị cho bạn. 
 

Thợ gác kèo ong nhanh tay cắt lấy tàng mật, hứng vào thùng rồi tất cả “rút quân” nhanh để tránh bị ong phản kèo
 
Đi du lịch Cà Mau, du khách còn được vào tận nơi, cùng người dân địa phương đi dã ngoại thực tế, khám phá, trải nghiệm nghề gác kèo ong. Mật ong đã quý, nhưng mật ong được tạo ra bằng hoa tràm của rừng U Minh Hạ thì càng quý hơn. Rừng U Minh cách trung tâm thành phố Cà Mau khoảng 30km.

Từ thành phố Cà Mau, bạn đi theo đường Ngô Quyền – Võ Văn Kiệt – sau đó theo biển chỉ dẫn tới rừng U Minh Hạ (giờ có Google map chắc cũng dễ tìm). Đến Rừng U Minh Hạ bạn sẽ có những trải nghiệm vô cùng thú vị bởi những điều hoang sơ độc đáo mà không nơi nào có được.

Xem thêm: 
Bông Điên Điển Và Ẩm Thực Miền Tây Mùa Nước Nổi 
Nét Văn Hóa Miền Tây Ở Chợ Nổi Cái Bè Tiền Giang
Bữa Sáng Đậm Đà Tình Quê Trên Chợ Nổi Cái Răng - Cần Thơ
Thánh Địa An Giang Và Những Điều Ít Ai Biết 
Tiền Giang - Bến Tre - Du Ngoạn Miền Sông Nước - Khám Phá Tứ Linh Của Xứ Miệt Vườn


 
Bài viết này có hữu ích với bạn hay không?
Rất hữu ích Rất hữu íchRất hữu ích
Hữu ích Hữu íchHữu ích
Không hữu ích Không hữu íchKhông hữu ích
Tên Tour Ngày khởi hành Giá Tour
MÙA NƯỚC NỔI - RỪNG TRÀM TRÀ SƯ - VÀM NAO

21/09/2019

1.950.000

28/09/2019

1.950.000

12/10/2019

1.950.000

19/10/2019

1.950.000

02/11/2019

1.950.000

16/11/2019

1.950.000

30/11/2019

1.950.000

07/12/2019

1.950.000

14/12/2019

1.950.000

KHÁM PHÁ MIỀN TÂY 11 TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

21/10/2019

6.780.000

18/11/2019

6.780.000

16/12/2019

6.780.000

KHÁM PHÁ VỊ THANH - HẬU GIANG - LỄ HỘI OK OM BOK SÓC TRĂNG - LUNG NGỌC HOÀNG - CHỢ NỔI NGÃ NĂM - LỄ HỘI ĐUA GHE NGO

10/11/2019

1.990.000

Xem thêm

Xem thêm

Ý kiến khách hàng

Thông tin du Lịch

Kinh Nghiệm du Lịch

Banner VYC
Facebook messenger